نحوه مراقبت از کولستومی:

  نحوه مراقبت از کولستومی:
استوما چیست؟
استوما یک کلمه یونانی و به معنی دهانه ای است که از طریق جراحی روی شکم بیمار باز می شود.
استوما دردناک نیست و همیشه قرمز و مرطوب می باشد . استوما بر اساس عضوی که به بیرون راه پیدا می کند نام مخصوص به خود می گیرد.مانند گاستروستومی، ازوفاگوستومی، ژوژنوستومی، کلستومی، نفروستومی، تراکئوستومی،دیلئوستومی، یوروستومی و ... کولستومی چیست؟
ایجاد یک استوما بر روی جدار شکم از روده بزرگ می باشد. هدف از عمل کولستومی اجازه عبور مدفوع می باشد و کولستومی ممکن است موقت تا زمانی که بیماری یا بخش صدمه دیده بهبود یابد ادامه یابد و یا ممکن است دائم و پس از حذف مقعد تعبیه گردد

انواع استوما :  دائمی permanent و موقت temponary . نوع دائمی : هنگامی که بدلیل درمان یک ضایعه، تروما یا عدم کارکرد اسفنکتر ارادی جراح مجبور به برقراری استوما برای بقیه عمر می گردد. نوع موقت: جراحی جهت درمان ضایعه خاصی مجبور است جریان ادرار، مدفوع را برای مدت محدودی منحرف کند و پس از آن مجددا مسیر عادی برقرار و استومی بهتر می شود. انواع: 1- end stoma 2- loop stoma 3- دابل بارل استوما 4- موکوس fistula 5- انواع یوروستومی 1- هنگامی است که عضو مورد عمل تنها با یک دهانه از جدار شکم به بیرون راه پیدا می کند و محتویات عضو تخلیه می گردد. 2- هنگامی است که روده بصورت کامل از جدار شکم خارج می گردد و سپس دیواره قدامی آن باز می شود و 3- در سطح شکم 2 دهانه مجزا به نام دهانه های پروگزیمال و دیستال که کاملا از هم جدا شده اند وجود دارد.دهانه پروگزیمال کار اصلی استوما را انجام می دهد و دهانه دیستال عمل خاصی ندارد اما کاملا مثل یک استوما در کنار دهانه پروگزیمال ایجاد می شود. - در این حالت بخش پروگزیمال و عمل کننده بصورت یک استومی ایجاد می شود و بخش دیستال در قسمت دیگری از جدار شکم خارج می گردد.از این قسمت تنها مقدار ناچیزی موکوس دفع می شود.معمولا\" در مواردی که جراح قادر به آناستومز نیست.این عمل ضرورت پیدا می کند.  علل ایجاد کولستومی: 1- کنسر کولورکتال 2- بیماری های التهابی روده شامل کولیت اولسروز و کرون 3- دیورتیکولیت 4- عوارض ناشی از رادیوتراپی 5- عوارض ناشی از بیماری های ژینکولوژی و اتکولوژی 6-  بیماری های ایسکمیک روده 7- تروما 8- ولووس 9- انسداد روده 10- اختلالات دفع شامل انواع بی اختیاری ، یبوست مزمن 11- بیماری های مادرزادی 12-آسیب های ناشی از ضربه به شکم مراقبت های بعد از عمل جراحی: مراقبت های عمومی شامل همان مراقبت های بعد از عمل جراحی شکم است اما در مورد استوما باید مراقبت های خاصی بلافاصله بعد از عمل شروع شود این اقدامات عبارتند از : 1- اصلاح دهیدراتاسیون و اختلالات الکترولیتی پس از شروع کار روده ها، در مورد کولستومی مشکل خاصی نداریم اما در مورد ایلئوستومی ممکن است در روزهای اول پس از عمل ترشح بسیار زیاد باشد که باید ضمن بررسی دقیق میزان آن کاملا\" جبران گردد تا از دهیدراتاسیون و اختلالات الکترولیتی جلوگیری شود. 2- مشاهده دائمی استوما: در جهت تشخیص عوارض زودرس پس از عمل باید وقت کافی به عمل آید.این عوارض از جهت زمان وقوع آن ها به دو بخش تقسیم می شوند. الف- عوارض فوری پس از عمل جراحی تا 12 ساعت ب- عوارض زودرس در طی مدت بستری بیمار در بیمارستان  عوارض فوری: 1- خونریزی : از دست دادن خونابه طی روزهای اول تا حدود 100cc در روز در داخل کیسه طبیعی است.اما گاهی بیمار دچار خونریزی شدید و غیرعادی از محل استوما می شود.دلیل خونریزی : الف- بیماری های التهابی ب- عروق کنار جدار روده یا جدار روده ج- خونریزی از لبه مخاط د- اختلالات انعقادی درمان : اولین اقدام برداشتن applicant و گذاشتن گاز آغشته به آدرنالین رقیق شده است.فشار موضعی بمدت حداقل 10 و درصورت کمتر شدن خونریزی پانسمان فشاری چند ساعتی گذاشته می شود.اگر خونریزی به این اقدامات پاسخ نداد با تزریق بی حسی موضعی اقدام به بخیه زدن محل خونریزی دهنده می کنیم. بندرت به جراحی نیاز است. 2- ایسکمی و نکروز: علت آن معمولا تکنیک نادرست جراحی است که باعث صدمه به عروق تغذیه کننده می گردد.گاهی علت آن تحت فشار قرار گرفتن استومی است.اگر تغییر رنگ دیده شد بهتر است بوسیله یک پروکتوسکوپ داخل روده مشاهده کند درصورت سطحی بودن نکروز ظرف 5- 4 روز مخاط مرده ریزش پیدا می کند و مخاط با رنگ عادی مشاهده می شود.رنگ صورتی بسیار کمرنگ، رنگ پریدگی روده و سیاهی روده همگی زنگ خطر است. درمان: Applicant را برداشته و اندازه بررسی می شود شاید فشار موجب ایسکمی شده باشد، ادم هم می تواند باعث ایسکمی شود.  3- ادم استوما: علت ادم استوما معمولا\" دستکاری بیش از حد در حین عمل جراحی و تروما به منبع است ولی گاهی هماتوم دور استوما و یا احتقان نیز موجب ادم می گردد.بهتر است از کیسه ها با دهان گشادتر استفاده کنیم.  4- به داخل رفتن حاد استوما acute retnaction: بدلیل تکنیک نادرست جراح است.بین پوست بدن و استوما فاصله می افتد.باید بیمار جراحی انجام دهد.  5- ترشحات فراوان: گاهی اوقات بخصوص در مورد ایلئوستومی بیمار مقدار زیادی مایعات و الکترولیت از دست می دهد.سدیم از دست رفته در این حالت می تواند 120- 100 میلی مول در لیتر باشد.در مورد کولستومی این مورد وجود ندارد.  6- انسداد: بدلیل ادم شدید و پیچ خوردگی اتفاق می افتد و بدنبال آن استومی کار نمی کند در این مورد معمولا\" دو هفته صبر می کنیم و اگر انسداد برطرف نشد باید جراحی صورت بگیرد. آموزش بیماران بعد از عمل: 1- از بین بردن احساس ناخوشایند در بیماران، آموزش و راهنمایی در مورد وسایل و تجهیزاتی که می توانند استفاده کنند. 2- روش مراقبت های از استومی را بداند: - باز و بسته کردن کیسه استومی - آماده کردن وسایل - جدا کردن سیستم قبلی از روی پوست - شستشو و خشک کردن استوما و پوست اطراف آن - چسباندن کیسه به استوما - تخلیه کیسه 
نکات مراقبت از کولستومی:
1-پوست اطراف استوما را با آب و صابون بدون چربی تمیز و خشک نمائید.
2-موهای اطراف استوما را با قیچی کوتاه کنید و یا با موچین پس از ضدعفونی کردن بکنید.
3- جهت پیشگیری از تعویض مکرر کیسه می توان از کیسه دو تکه استفاده نمود.
4-بعد از چسباندن چسب پایه با دست به مدت سی تا شصت ثانیه اطراف استوما را ماساژ دهید.
5- مراقبت از عوارض کولستومی و رفع مشکلات آن باید در انجمن توسط نرس ای – تی (ET ) انجام شود.
نوع کیسه مصرفی
1- کیسه یک تکه ته بسته با فیلتر
2- کیسه یک تکه ته باز
3- کیسه دو تکه به همراه چسب پایه

نوع تغذیه:
رژیم غذائی متعادل داشته باشید.
آهسته بخورید و به خوبی غذا را بجوید.
مایعات فراوان بنوشید.
بعضی از غذاها تولید گاز در سیستم گوارشی می کند مانند: حبوبات- کلم- غلات- خیار- قارچ-اسفناج- آبجو- ماءالشعیر- نوشابه های گازدار
بعضی از غذاها تولید بو می کنند مانند: کلم- انواع کلم- تخم مرغ- ماهی- سیر- پیاز- ادویه
کارهائی که باعث ایجاد گاز در روده می شود: سیگار کشیدن- آدامس جویدن- نوشیدن با نی- سریع غذا خوردن
غذاهائی که بو را از بین می برند: آب پرتقال- آب گوجه فرنگی- جعفری- ماست
جهت رفع اسهال : سیب- موز- برنج- شیر جوشیده- انواع ماکارونی و رشته- ماست -نان تست
جهت رفع یبوست: آب انگور- میوه های تازه به جز موز- حبوبات سبز- آلو و آب آلو – اسفناج- غذاهای پر ادویه


لوازم ضروری همراه بیمار در اجتماع و سفر:
پنبه- دستمال کاغذی- دستکش- یک نوع کیسه مورد نیاز(یک تکه یا دو تکه) بریده شده و آماده-قیچی- روزنامه بریده شده- نایلون تیره رنگ
روابط جنسی و ارتباطات فردی
1- قبل از هر نوع ارتباط جنسی کیسه کولستومی تخلیه شود
2- فعالیت جنسی به بیمار و استومای او آسیبی نخواهد رساند.
3- استفاده از کیسه کوچکتر در حین فعالیت جنسی

بازگشت به زندگی عادی و مسافرت:
زمان لازم جهت بهبودی کامل 6 تا 8 هفته می باشد.
مسافرت با هواپیما و فشار هوا بر استوما تاثیری ندارد.  

/ 1 نظر / 107 بازدید
گلبرگ

عالی بود ممنون[لبخند]