کمر درد

کمر درد فیزیولوژی ستون فقرات

ستون مهره‌ها از 26 مهره استخوانی تشکیل شده است. این مهره‌ها طوری به هم وصل شده‌اند که یک ستون استخوانی را درست کرده اند. در داخل هر کدام از مهره‌ها سوراخ بزرگی وجود دارد. این سوراخها در طول ستون مهره‌ها مجرایی را تشکیل می‌دهند که طناب  نخاع ، یعنی طنابی که ازساقه مغز جدا می‌شود در داخل آن قرار گرفته است. اتصال مهره‌ها به یکدیگر بسیار دقیق است و آن چنان استحکامی به ستون مهره‌ها می‌دهد که وزن بدن را به راحتی تحمل می‌کند و به چپ و راست؛ جلو و عقب نیز خم می‌شود، و در همین حال نخاع را که ساختمان عصبی بسیار ظریف و مهمی است، در داخل خود محافظت می‌کند این اعطاف و تحرک پذیری ستون فقرات به حدی است که به افراد یکه مبادرت به ورزش ژیمناستیک دارند اجازه می دهد یک چرخش کامل روی ستون فقرات داشته باشند. .

وقتی به ستون مهره‌ها از روبرو و یا از پشت نگاه می‌کنیم کاملا مستقیم است، یعنی هیچ انحرافی به اطراف ندارد؛ ولی وقتی از پهلو به آن نگاه می‌کنیم در آن انحنائ دیده می‌شود، یعنی در قسمت گردن و کمر به طرف جلو بدن و در ناحیه پشت و لگن به  سمت بیرون برجسته است. این وضعیت باعث می‌شود که ستون مهره‌ها وزن بدن را خیلی بهتر تحمل کند و در عین حال، در موقع ایستادن انسان بتواند کنترل بدن خود را حفظ کند. ستون مهره‌ها در ناحیه گردن از 7 مهره ، در سینه از 12 مهره در قسمت کمر از 5 مهره و در ناحیه لگن از 2 مهره ، یعنی مهره‌های خاجی و دنبالچه ، درست شده است.

بررسی های لازم در کمر درد :کمر درد در سن پایین یا بالا نیاز به بررسی دقیق دارد و لی در سنین دیگر در صورت عدم وجود علائم خطر موسوم به علامت قرمز می توان درمانهای اولیه را انجام داد و در صورت عدم پاسخگویی به درمان بررسی ها را انجام داد.

 

کمردرد: 

همه ما ممکن است کمر درد را تجربه کنیم و دچار مشکل ناخوشایندی که ما را مجبور به استراحت در منزل می کند بشویم.از آنجا که ما دوست داریم بعنوان یک فرد فعال در جامعه حضور داشته باشیم لازم است اطلاعاتی در مورد مقابله با کمر درد داشته باشیم.

 

کمر درد می تواند بصورت حاد و مزمن طبقه بندی شود.در صورتیکه از کمر درد شما ۱۲ هفته بگذرد پزشک شما به شما خواهد گفت که کمردرد شما طولانی و به عبارتی مزمن شده است.بر خورد با کمر درد حاد و مزمن قدری متفاوت است و این مسآله مهم است که پزشک با تدابیر صحیح خود عاملی برای مزمن شدن و طولانی شدن کمردرد نشود. 

کمر درد یکی از شایعترین علل مراجعه بیماران به مراکز درمانی می باشد. کمر درد نخستین علت مراجعه بیماران به متخصصین ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب و بطور کلی سومین علت مراجعه بیماران به پزشک می باشد.

درد کمر بیش از ۹۰درصد  افراد را در طول زندگی حداقل یکبار دچار می سازد. و بیش از ۵۰ درصد  از افراد بیش از یک مرتبه دچار آن   می شوند. علل بسیار متفاوتی می توانند سبب ایجاد کمر درد شوند. تقریبا” در ۸۵ درصد از افرادی که برای کمر درد معاینه و بررسی می شوند علت خاصی پیدا نمی شود. کمر درد بعد از سرماخوردگی دومین عاملی است که سبب می گردد افراد در سرکار حاضر نشوند و نیز یکی از علل شایع ویزیت توسط پزشک می باشد بیش از ۹۰ درصد  افرادی که دچار کمر درد میشوند طی ۲ ماه بهبود می یابند. طبق آمار مختلف، کمردرد، در بین بیماریهایی که باعث از کارافتادگی، ناتوانی از کار و مرخصی ناشی از آن در افراد زیر ۴۵ سال می گردند، مقام اول را دارد.

کمر درد، درد آزار دهنده ای است که شخص را از انجام کارهای روزمره اش باز داشته و به استراحت در بستر وادار می کند. بنابراین، می تواند علاوه بر مشکلات جسمی، موجب مشکلات روحی و روانی شده و اثرات منفی بر اقتصاد خانواده و جامعه بگذارد. تا حدود ۲۰ سال قبل، اکثر افرادی که برای درمان دردهای عضلانی اسکلتی به درمانگاههای فیزیوتراپی و ارتوپدی مراجعه می کردند، افراد بالای ۵۵ تا ۶۰ سال بودند و در واقع تخریب غضروف مفصلی در سنین بالا شروع می شد، ولی امروزه این سن به ۳۰ سال کاهش پیدا کرده و پزشکان شاهد مراجعه بیمارانی با سنین ۳۰ تا ۵۰ سال با دردهای گردن، زانو، کمر  و مفاصل مختلف به مراکز درمانی هستند.

امروزه با پیشرفت زندگی مدرن، شیوع کمر درد نه تنها کمتر نشده بلکه زیادتر هم شده است. و عجیب اینکه حتی سرعت بالا رفتن آن، از رشد جمعیت هم بیشتر بوده است. در ایالات متحده آمریکا همین کمر درد، دومین عامل غیبت از کار بوده و معادل ۳۰ تا ۸۰ میلیون دلار در سال از تولید کم کرده! حدود ۹۰ درصد افراد در عمر خود کمر درد را یک بار هم که شده حس کرده و ۵۰ تا ۷۰ درصد  مردم دوره های مکرر کمر درد را در طول زندگی شان تجربه می کنند. این آمار البته در کشورهای صنعتی بیشتر است. اما متاسفانه این درد حتی کودکان مدرسه ای را هم گرفتار   می کند، بطوری که آمار نشان می دهد ۶۰درصد  کودکان ۱۵ تا ۱۶ ساله هم دچار آن هستند. با تمام این احوال، از پیشگیری و درمان این درد عذاب دهنده ناامید نشوید.

بروز کمر درد در مردان ۲۵ تا ۵۵ ساله بیشتر است ولی در خانم ها بعد از ۵۰ سالگی شروع می شود. متاسفانه معاینات بالینی نمی تواند بروز کمردرد را پیشگویی کند چون زیادند افرادی که آرتروز ستون فقرات یا بیرون زدگی دیسک کمر دارند اما درد ندارند.

 علل:

 

1-علل مکانیکی مانند گرفتگی عضلات و گودی بیش از حد کمر

شامل آن دسته از بیماریهایی هستند که در اثر و یا به واسطه یک عامل مکانیکی مانند ضربه، حرکات فیزیکی نامناسب، کم بودن قوام عضلات و یا فشار بیش از حد به ناحیه ستون فقرات کمری و در اثر بد قرار گرفتن وضع بدن در حالت نشسته و ایستاده ایجاد می گردند. این دسته از بیماریها ۹۰% از علل کمر درد را تشکیل می دهند و نکته جالب اینکه براحتی قابل پیشگیری هستند.

دو سری از عوامل می توانند سبب آسیب پذیری ستون فقرات کمری و وقوع کمر دردهای مکانیکی گردند

2-علل التهابی مانند بیماریهای روماتیسمی

3-علل تروماتیک مانند ضربه به ستون فقرات

4-علل ارجاعی که در این نوع کمر درد ناحیه دیگری از بدن مشکل دارد ولی درد در ناحیه کمر احساس می شود .مانند علل روده ای و یا دردهای کلیوی

5-علل نئوپلاستیک که در اثر یک علت خوش خیم و یا بدخیم بوجود می آید.

علائم خطر همراه کمر درد

در هنگام بروز کمر درد باید علل جدی درد ستون فقرات که نیاز فوری به دخالت پزشک دارند، بررسی شوند که از جمله آنها ، عفونت ، بیماریهای بدخیم سرطانی و ضربات شدید ستون فقرات و ... است. عوامل خطر برای علل زمینه‌ای جدی کمر درد عبارتند از:
- سن بالای 50 سال
- وجود سرطان یا سایر ناخوشیهای جدی در جای دیگر بدن
- عدم وجود کمر درد شبانه یا عدم بهبود درد با استراحت
- درد به مدت بیش از یک ماه
- بی‌اختیاری روده یا مثانه یا ناتوانی جنسی ناشی از فشار روی ریشه‌های عصبی
- تب بدون علت
- ضعف یا کرختی قسمتی از پا
- کمر درد با انتشار درد به پاها
- کمر دردی که با ایستادن افزایش می‌یابد و با نشستن برطرف می‌شود.  

پرستاری از بیمار و کمر درد:

میزان بروز کمر درد، در پرستاران با نوع فعالیت آنها که مستلزم بلند کردن اجسام سنگین و انجام کارهای سخت و ممتد در اورژانس است، ارتباط زیادی دارد. این میزان با محیط پراسترس کاری افزایش می یابد. بطوریکه میزان بروز حمله های حاد کمر درد در پرستارانی که در بخشهای درمانی بیمارستانی کار می کنند بسیار بیشتر از آنهایی است که معمولا” کار اداری و یا اجرایی دارند.

آمار نشان داده است، در بیمارستانهایی که کلاسهای آموزشی جهت پیشگیری و درمان کمر درد، برای پرستاران دایر گردیده، میزان بروز کمردرد، بسیار پایین بوده است. در نتیجه وجود چنین آموزشهایی جهت پرستاران زحمتکش کشور ما نیز ضروری بنظر می رسد، اما از آنجائیکه در این کتاب امکان پرداختن به این مسئله بطور مبسوط وجود ندارد، تنها به ذکر برخی از اصول اولیه آن می پردازیم.

پرستاران عزیز باید تمامی وضعیت های مناسبی را که جهت بلند کردن کشیدن و هل دادن و حمل اجسام در ابتدای این بخش توضیح داده شد رعایت کنند.

همه میزها و یا تختهای بیماران باید ارتفاع قابل تغییر داشته باشند، بطوریکه با اهرم هیدرولیکی یا الکتریکی سطح آنها بالا یا پایین برود و هر شخص با توجه به نیاز خود بتواند آن را تغییر دهد.

هنگام مرتب کردن تخت بیمار و یا تعویض ملحفه آن مواردیکه را که در مورد مرتب کردن تخت خواب توضیح داده شد، رعایت کرده و ترجیحا” دو نفری این کار را انجام دهید.

پرستاران عزیز باید طوری آموزش ببینند که بتوانند بر اساس توانائیهایشان، تجهیزات مناسب و مورد نیاز خود را جهت استفاده مطلوب در محیط کار انتخاب کنند.

محیط کار پرستاری باید از نظر شرایط روانی، سروصدا ، نور، دما، حجم و کار مناسب تا بدین ترتیب از استرس های فزآینده کاسته شود.

 کمر درد از نظر ماهیت درد به سه دسته تقسیم می شود:

۱- کمر درد گذرا : دردی ناگهانی و شدید در ناحیه کمر و ناشی از انجام حرکات نامناسب و یا کشیدگی بیش از حد ستون فقرات است. هر چند که این درد گذرا است اما هیچگاه نباید کم اهمیت شمرده شود، چرا که میتواند اخطاری برای عود مجدد آن باشد و سریعا” باید جهت جلوگیری از تکرار آن اقدام شود.

۲- کمر درد حاد: یک درد حاد در ناحیه کمر است که در اثر قرار گرفتن در وضعیتهای غلط، خم شدنهای مکرر و به مدت طولانی و یا ضربه به ستون فقرات کمری ایجاد می شود. کمر دردی که کمتر از یکماه از شروع آن     می گذرد را حاد می نامند. نشانه وقوع آسیب بافتی بوده و بدرجات مختلفی در فرد ایجاد ناتوانی می کند. هر چند که آسیب کوچک باشد ولی باید مراقب بود و از تکرار آن جلوگیری کرد. برای این منظور در وهله اول باید درمان علامتی جهت کنترل درد انجام شده و سپس در مورد بهبودی کامل اقدام و تمامی فعالیتهای طبیعی ستون فقرات را به شکل اولیه خود بازگرداند. البته اولین وقوع حمله حاد کمر درد، نیازی به نگرانی ندارد و لیکن باید پیامدهای آن را در نظر گرفت و هر چه زودتر برای رفع آن اقدام نمود در غیر اینصورت صدمه و جراحت شدت پیدا کرده و دوره ناتوانی ادامه خواهد یافت . به طوریکه طبق آمار، شانس بازتوانی موفق در بیمارانیکه کمر درد آنها بیش از ۶ ماه مقاومت می کند کاهش یافته و حتی پس از سه ماه مقاومت درد، وضعیت روحی و روانی بیمار تغییر خواهد کرد. پس به طور جدی با تکرار یک حمله شدید کمر درد مقابله کنید.

۳- کمر درد مزمن: کمر دردی  که بیش از یکماه از بروز آن می گذرد را مزمن می نامند. کمر درد مزمن در واقع در اثر عدم درمان و یا مقاومت به درمان کمر درد حاد ایجاد می گردد. بدیهی است که درمان به موقع و مناسب درد حاد، همواره درد مزمن را به حداقل می رساند، درد مزمن کمر باید به عنوان یک علامت جدی تلقی شده و کلیه معاینات بالینی و آزمایشات پاراکلینیکی جهت بیماریهای سیستمتیک انجام گردد. به هر صورت درد کمر مستلزم یک بررسی دقیق و درمان مناسب توسط گروهی درمانگر، متشکل از پزشک، متخصص فیزیوتراپی ، متخصص روانپزشکی و…. میباشد.

تشخیص

محدودیت دامنه حرکات، در بلند کردن پا در حال خوابیده به پشت، خم شدن از ناحیه کمر در حال ایستاده و دیگر محدودیت های حرکت بعلت درد وجود دارد. اختلال در حس مربوطه به ریشه های عصبی کمری و خاجی و ضعف عضلات مربوط به این ریشه ها و کاهش رفلکس ها در موارد آسیب ریشه های عصبی این ناحیه بوجود می آید. در موارد مشخص کمر درد بعلت کشیدگی و زور معمولا رادیوگرافی کمر و CT اسکن و اسکن MRI ضروری نیست. در موارد درد مقاوم بیش از چند هفته و در موارد درد به علت نامشخص بررسیها با رادیولوژی و اسکن جهت تشخیص موارد عفونی و توموری ضرورت پیدا می کند. در موارد آرتروز بدون عارضه عصبی اغلب رادیوگرافی ساده کمر کافی است. تغییرات دژنراتیو در سطوح مفاصل مهره ها و دیسک با پیشرفت سن بیشتر دیده می شود و اغلب بدون علامت است. در موارد دردهای شدید و مقاوم عمقی پایین کمر و ناحیه زیر دنده ها بررسی بیشتر با اسکن ضروری است. آزمایش خون از نظر سدیمانتاسیون، CRP، شمارش خون و در مواردی کشت خون و ایمونوالکتروفورز برای رد عفونت و تومورها ضرورت پیدا می کند.

درمانهای رایج کمر درد:

انواع مسکن ها در کاهش کمر درد موثر بوده و ارجحیت چندانی نسبت به یکدیگر ندارند. برای کاهش درد استراحت در مرحله حاد ضرورت دارد. دراز کشیدن در هر وضعیتی که راحت باشد خوب است. ماساژ عضلات کمر، گرم کردن عضلات دچار اسپاسم، استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مثل دیکلوفناک، بروفن و ایندومتاسین موثر است. در گذشته از اجزاء کشش و روش های فیکس نمودن استفاده می نمودند اما امروزه متروک شده است. شل کننده‌ها مثل دیازپام بیشتر مصرف می شود در مواردی تاثیر در سیر بهبودی دارد. دستکاری های ناشیانه فیزیوتراپی روی کمر ممکن است در مواردی به آسیب بیشتر منجر شود. توضیح چگونگی اختلال و نحوه تشدید ناراحتی در نشستن و ایستادن نامتناسب و برداشتن و بلند کردن اجسام سنگین برای پیشگیری از عود بیماری کمک می کند. استفاده از کرست کمر ارتوپدی در مرحله فعالیت بعد از بهبودی نسبی توصیه می شود. توجه به وضعیت مناسب تختخواب و صندلی در کار و رانندگی لازم است. در مواردی درد مزمن کمر نشانه افسردگی و اضطراب مزمن بوده که صرفا به درمان با داروهای مربوطه جواب می دهد.

ورزشهای کمری و کشش و نرمش تحت نظر فیزیوتراپ اغلب نیاز به جراحی را رفع می کند. تمرین های حرکتی مناسب برای اصلاح قوس کمر و رفع تنگی کانال علائم بیماری را بهبود می نماید. استفاده از دوچرخه ثابت با خم شدن به جلو در حال پدال زدن و تمرین های کشش کمر با خم شدن به جلو در وضعیت نشسته در روی صندلی و آویزان شدن از بارفیکس در کاهش عارضه های تنگی کانال موثر است. جراحی در موارد شدید به منظور رفع فشار از روی ریشه های عصبی موثر بوده و به راه رفتن کمک میکند ولی در طولانی مدت در سرنوشت معلولیت چندان فرق نمی کند. با جراحی برداشتن چند لامینای مهره و ثابت نمودن (فیکساسیون) مهره ها با گراف استخوانی و میله و پیچ بعمل می آید. دردوره نقاهت بعد از عمل که شش تا دوازده هفته است بیمار ضمن فیزیوتراپی میتواند راه برود و رانندگی کند. اجراء سایر روشهای غیر متعادف مثل تزریق اپی دورال و دستکاریها توسط شکسته بند موثر نمی باشد.

در سندرم فاست: درد شدید و اسپاسم و بی حرکتی حاد بعلت التهاب یا خشکی مفصلی پدیکول مهره‌های گردن یا کمر پدید می آید. درد کاملا موضعی بوده بیمار قادر به حرکت مفصل از وضعیت ثابت نمی باشد. با اجراء گرما و ماساژ بر روی ناحیه درد و کشش ملایم، علائم در کوتاه مدت بهبودی کامل می آید. در مواردی تزریق موضعی بی حس کننده و استروئید ضرورت پیدا می کند.

 

/ 1 نظر / 96 بازدید
محمد

http://ibrahimneghari.blogfa.com/ به وبلاگ هم سر بزنید می تونید با روش جدید درمان بیماری ها به صورت رایگان آشنا بشین و رایگان درمان بشید. تشکر